Zou je kunnen concluderen dat de wallet de winnaar is van de MyData Operators zoals die destijds zijn gedefinieerd? 

Dit gedachtegoed werkt niet met één winnende oplossing, want als je maar één keuze hebt, heb je alsnog geen regie. Wel denk ik dat de EDI-wallet een belangrijke versneller is van datadeel-ecosystemen. Maar de wallet ondersteunt niet alle use-cases. Kluizen en sluizen maken andere interacties mogelijk, bijvoorbeeld voor gegevens die niet in een wallet passen of waarvan het origineel nodig blijft. In deze ecosystemen vervult de wallet vooral een rol in identificatie en toegang: samen vormen ze een ecosysteem. 

En de EDI wallets worden niet de enige wallets, maar er blijven wallet levaranciers bestaan die zich richten op specifieke use-cases, zoals Datakeeper in de financiële sector. Ook zonder EDI-erkenning voegen zij waarde toe en versterken zij de regie van inwoners op hun gegevens.  

In de afgelopen jaren ben je betrokken geweest bij de doorontwikkeling van veel van deze data deel initiatieven, hoe zou je de transitie beschrijven? 

Er moet nog veel gebeuren, maar er worden zeker stappen gezet. De EDI-wallet is belangrijk, maar niet allesbepalend, een breder ecosysteem blijft dus nodig. EDI is geen one-size-fits-all, maar zorgt wel voor versnelling en regie op gegevens wordt serieuzer genomen.  

Er worden nu dus meer concrete successen geboekt? 

Vooruitgang gaat vaak in kleine stappen. Als je er dagelijks mee bezig bent, voelt het soms langzaam, maar na een jaar zie je duidelijk verschil. Waar wallet leveranciers eerder vooral van (gesubsidieerd) project naar project gingen, zie je nu meer structurele samenwerkingen en langdurige betrokkenheid, bijvoorbeeld bij partijen die met Yivi samenwerken. Er is bijvoorbeeld meer aandacht voor gebruikersonderzoek. Daarbij ligt de focus op het verbeteren van de daadwerkelijke dienstverlening, en niet alleen op het beproeven van wallets, kluizen en sluizen zelf. Je ziet dat door eIDAS 2.0 de urgentie en bewustwording gegroeid zijn. 

Ook is er tegenwoordig meer focus op het verbeteren en implementeren van de gehele oplossingen binnen dienstverlening en ecosystemen. Daarbij zie je nog steeds openstaande uitdagingen. Bronontsluiting gebeurt bijvoorbeeld regelmatig nog via screen scraping: niet ideaal, maar het maakt wel mogelijk om nu stappen te zetten in plaats van nog jaren te wachten op structurele ontsluiting door bronhouders. 

Waar bevinden zich volgens jou belangrijke use cases waar de EDI wallet waarde toevoegt? 

De waarde van een wallet zit niet alleen in inloggen, maar vooral in het eenvoudig en betrouwbaar delen van goed gestructureerde gegevens, met mogelijkheden voor dataminimalisatie. Voor eenvoudige use-cases, zoals een geboortedatum, bedrag of certificaat, werkt dit goed. 

Bij complexere trajecten, zoals een hypotheekaanvraag, is een EDI-wallet minder passend. Het succes zit juist in veelgebruikte toepassingen die aansluiten op het dagelijks leven van mensen. Denk aan reizen met een wallet of het eenvoudig inzien van schadevrije jaren zonder formulieren of kopieën van identiteitsbewijzen. 

Vooruitkijkend, wat is er volgens jou nog nodig om persoonlijk datamanagement initiatieven succesvol te laten zijn? 

Daarvoor moeten we vooral zorgen voor een werkend ecosysteem, inclusief wallets in meerdere landen en gebruikersvriendelijke en betaalbare bronontsluiting. Dienstverleners zullen dan vanzelf volgen en innovatieve diensten bedenken, al kan dit in de publieke sector uitdagend zijn door regelgeving en verplichtingen. In de private sector volgt adoptie vanzelf als de meerwaarde van de use-case voldoende groot is.  

Wat zijn de belangrijkste thema’s en vraagstukken waar Innovalor de komende jaren mee aan de slag wil? 

Het duiden van samenhang tussen datadeel ecosystemen is een belangrijk vraagstuk waar wij vanuit IVA de komende 2 tot 3 jaar aan willen werken. Er zijn veel losse initiatieven, maar het grotere plaatje ontbreekt nog. Inwoners zouden straks niet zelf hoeven uitzoeken welk ecosysteem ze nodig hebben (DigiD, verschillende wallet etc.).

Waar zet jij je het komende jaar met name voor in? 

Ik wil duidelijk kunnen uitleggen hoe de verschillende datadeeloplossingen samenwerken en dat er een breed gedragen visie ontstaat. Zo leveren we een serieuze bijdrage aan het Nederlandse wallet-ecosysteem, met meer voortgang in bronontsluiting en het gebruik door dienstverlening. Het mooiste is als ook private wallet-leveranciers hieraan bijdragen. Op die manier versterken we het ecosysteem en maken we het waardevol voor iedereen.