Voor de whitepaper hebben Cigdem de Jongh en Hilje de Boer twaalf organisaties geïnterviewd over wat er speelt op het snijvlak van AI-geletterdheid en inclusie in de digitale dienstverlening. Onze bevindingen staan aan de basis van de whitepaper die nu online staat.

De kernboodschap: de kennis bestaat, maar ligt niet op de juiste plek

De centrale vraag van de whitepaper luidt: wat hebben mensen die AI inzetten in dienstverlening nodig om inclusief te zijn, zonder iemand uit te sluiten? Het antwoord daarop is, in de woorden van Gebruiker Centraal: "simpel". Veel van de kennis bestaat al, maar is niet aanwezig op de plek waar de beslissingen over AI worden genomen.

De toepassing van AI blijkt niet het probleem te zijn. Problemen ontstaan vooral door het tempo waarin de overheid AI in wil zetten. Die snelheid zorgt ervoor dat beslissingen worden genomen vóórdat de vraag “wie sluiten we uit?” gesteld wordt. Dit herkenden wij ook uit ons eigen onderzoek: vrijwel geen enkele geïnterviewde betwistte de noodzaak om AI-geletterdheid en inclusie te verbinden, maar nergens bleek die verbinding structureel belegd.

De oplossing?

De whitepaper werkt een aantal concrete oplossingsrichtingen uit die aansluiten bij onze onderzoeksbevindingen:

  • Maak inclusie een vast onderdeel van programma's voor AI-geletterdheid, met bestaande kennis en tools.
  • Betrek gebruikers structureel bij elke processtap, niet alleen bij de start of aan het eind, en sta stil bij je eigen blinde vlekken.
  • Blijf altijd een alternatief bieden naast AI en andere digitale oplossingen: één oplossing werkt nooit voor honderd procent van de doelgroep.
  • Geef iemand met kennis van inclusie een vaste adviesrol bij AI-projecten.
  • Leg alles vast: in doelen, in KPI's, in processen en in wie waarvoor verantwoordelijk is.

Van onderzoek naar praktijk

Voor ons is de publicatie van deze whitepaper geen eindpunt, maar een startpunt. De komende weken publiceren wij daarom een reeks van vier opvolgende blogs waarin wij de belangrijkste inzichten uit het onderzoek uitdiepen.

Ben je benieuwd hoe je AI verantwoord en inclusie inzet binnen jouw organisatie? Neem contact op met ons om de mogelijkheden te verkennen. Wij denken graag met je mee.